گردش در پکن: سفری به قلب تاریخ و مدرنیته چین
به گزارش نوای پرنده پارسی، پکن، پایتخت پهناور و پرجنبوجوش چین، شهری است که در آن تاریخ چندهزارساله و مدرنیته خیرهکننده به شکلی شگفتانگیز در هم تنیدهاند. این شهر که روزگاری قلب امپراتوریهای قدرتمند چین بوده، امروز به یک کلانشهر بینالمللی تبدیل شده است که هر گوشه از آن داستانی برای گفتن دارد. سفر به پکن در تور چین، فرصتی بینظیر برای کشف بقایای باشکوه امپراتوریهای گذشته، آشنایی با فرهنگ غنی و تجربه زندگی در یکی از مهمترین پایتختهای جهان است. از قدم زدن بر روی دیوار بزرگ چین تا گشتوگذار در کوچهپسکوچههای سنتی و بازدید از شاهکارهای معماری مدرن، پکن مجموعهای از جذابیتهای فراموشنشدنی را به گردشگران هدیه میدهد.
جاذبههای تاریخی و امپراتوری: سفری به گذشته باشکوه
پکن برای قرنها مرکز قدرت امپراتوری چین بوده و بناهای تاریخی بهجایمانده از آن دوران، گواهی بر این شکوه و عظمت است. بازدید از این مکانها در تور چین شما را به سفری در دل تاریخ میبرد.
شهر ممنوعه (The Forbidden City): این مجموعه کاخهای عظیم و باشکوه، برای نزدیک به 500 سال محل زندگی 24 امپراتور از سلسلههای مینگ و چینگ بوده است. شهر ممنوعه که بزرگترین مجموعه معماری چوبی باستانی در جهان به شمار میرود، در قلب پکن واقع شده و به دلیل آنکه ورود عموم مردم به آن ممنوع بود، به این نام شهرت یافته است. امروزه درهای این شهر به روی گردشگران باز است تا از معماری بینظیر، کاشیهای طلایی درخشان و تزئینات هنرمندانه آن دیدن کنند.
پارک جینگشان (Jingshan Park): این پارک که زمانی یک باغ سلطنتی انحصاری بوده، درست در شمال شهر ممنوعه قرار دارد. جاذبه اصلی آن تپهای مصنوعی به ارتفاع 45.7 متر است که در قرن پانزدهم با استفاده از خاک حاصل از حفر خندقهای شهر ممنوعه ساخته شد. ساخت این تپه اهداف چندگانهای داشت: اول به عنوان یک "کوه محافظ" طبق اصول فنگ شویی برای محافظت از کاخ در برابر ارواح شیطانی و بادهای سرد شمالی و دوم به عنوان بلندترین نقطه در پکن قدیم برای فراهم کردن یک چشمانداز استراتژیک برای امپراتور بر فراز کل کاخ خود. امروزه، صعود به پاویون وانچون (Wanchun Pavilion) در قله این تپه، خیرهکنندهترین نمای پانورامیک از سقفهای طلایی شهر ممنوعه را ارائه میدهد و مکانی بینظیر برای عکاسی است. این پارک همچنین اهمیت تاریخی تراژیکی دارد؛ در سال 1644، آخرین امپراتور سلسله مینگ، چونگجن، پس از هجوم ارتش شورشی، در دامنه شرقی این تپه خود را به دار آویخت و به سلسله خود پایان داد.
دیوار بزرگ چین (The Great Wall of China): یکی از عجایب هفتگانه جدید جهان و نماد استقامت و تاریخ چین، دیوار بزرگ است. بخشهای متعددی از این دیوار در نزدیکی پکن قرار دارند که هر یک ویژگیهای خاص خود را دارند و انتخاب میان آنها به سلیقه، آمادگی جسمانی و زمان شما بستگی دارد. سه بخش معروف بادالینگ، موتیانیو و جینشانلینگ در ادامه مقایسه شدهاند:
| ویژگی | بادالینگ (Badaling) | موتیانیو (Mutianyu) | جینشانلینگ (Jinshanling) |
|---|---|---|---|
| تاریخچه و بازسازی | اولین بخشی که برای گردشگران باز شد و به طور کامل بازسازی شده است. نماینده دیوار در دوران سلسله مینگ است. | طولانیترین بخش کاملاً بازسازی شده که برجهای دیدهبانی متراکمی دارد. ساخت آن به سلسله "کی شمالی" بازمیگردد و در دوران مینگ تقویت شده است. | ترکیبی از بخشهای بازسازی شده و وحشی (ترمیم نشده) که اصالت بیشتری دارد. این بخش به دلیل معماری نظامی پیچیدهاش شهرت دارد. |
| ویژگیهای منظره | مناظر کلاسیک، پانورامیک و کارتپستالی از دیوار چین را ارائه میدهد. | به دلیل پوشش گیاهی 98 درصدی، مناظر طبیعی خیرهکنندهای در تمام فصول، بهویژه پاییز، دارد. | به "بهشت عکاسان" مشهور است. طلوع و غروب خورشید در این بخش بسیار تماشایی است و چشماندازهای وسیع و کوهستانی دارد. |
| سطح دشواری | به دلیل بازسازی کامل، شیب ملایم و پلههای منظم، برای همه سنین و سطوح آمادگی جسمانی مناسب است. | شیب آن تندتر از بادالینگ است اما وجود تلهکابین، بالابر صندلی و سرسره هیجانانگیز (toboggan) پیمایش را آسانتر میکند. | مسیری چالشبرانگیزتر با پلههای زیاد و بخشهای ناهموار که برای کوهنوردان و ماجراجویان مناسبتر است. |
| امکانات | بسیار مجهز شامل تلهکابین، رستورانها، فروشگاههای متعدد، موزه دیوار بزرگ چین و دسترسی آسان با حملونقل عمومی. | امکانات رفاهی خوبی مانند تلهکابین، بالابر، سرسره، رستوران و کافه دارد. | امکانات کمتری نسبت به دو بخش دیگر دارد و بیشتر بر تجربه طبیعی و کوهنوردی تمرکز دارد. |
| میزان شلوغی | شلوغترین و توریستیترین بخش دیوار چین است و ممکن است در تعطیلات بسیار پرازدحام باشد. | از بادالینگ خلوتتر است و تجربه آرامتری را فراهم میکند، اما همچنان در میان گردشگران محبوب است. | بسیار خلوتتر از دو بخش دیگر است و به بازدیدکنندگان اجازه میدهد تا در سکوت و آرامش از عظمت دیوار لذت ببرند. |
کاخ تابستانی (The Summer Palace): این مجموعه زیبا که در شمال غربی پکن واقع شده، بهترین باغ امپراتوری حفظشده در جهان است. کاخ تابستانی تفرجگاه خاندان سلطنتی در فصلهای گرم سال بوده و ترکیبی هنرمندانه از تپهها، باغها، دریاچههای مصنوعی، پلهای قوسی و عمارتهای باشکوه است. این کاخ که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده، شاهکاری از طراحی باغ چینی است که طبیعت و معماری را در هماهنگی کامل به نمایش میگذارد.
معبد بهشت (The Temple of Heaven): این مجموعه عظیم که در دوران سلسلههای مینگ و چینگ ساخته شد، مهمترین مکان برای امپراتوران چین بود تا به عنوان «پسر آسمان»، با قدرتهای آسمانی ارتباط برقرار کرده و برای برداشت محصول خوب دعا کنند. معماری این مجموعه تجلیگاه کیهانشناسی چین باستان و مبتنی بر باور «آسمان گرد و زمین مربع است» میباشد. ساختمانهای اصلی دایرهای شکل (نماد آسمان) و دیوارهای خارجی در شمال نیمدایره و در جنوب مربع (نماد زمین) هستند.
- تالار نیایش برای برداشت خوب (Hall of Prayer for Good Harvests): این تالار مدور سه طبقه با سقفهای آبی خیرهکننده، یکی از بزرگترین سازههای چوبی جهان است که بدون استفاده از میخ ساخته شده است. ساختار داخلی آن کاملاً نمادین است: 4 ستون مرکزی نماد چهار فصل، 12 ستون میانی نماد دوازده ماه و 12 ستون بیرونی نماد دوازده ساعت سنتی چینی هستند.
- گنبد سلطنتی بهشت (Imperial Vault of Heaven): این تالار دایرهای کوچکتر، محل نگهداری لوحهای مقدس برای مراسم بود و توسط «دیوار انعکاس صدا» احاطه شده که به گونهای طراحی شده تا زمزمهای در یک سو، در سوی دیگر به وضوح شنیده شود.
- محراب دایرهای (Circular Mound Altar): این سکوی سه طبقه از سنگ مرمر، مکان اجرای آیین قربانی به آسمان بود و طراحی آن کاملاً بر اساس عدد 9 (قویترین عدد آسمانی) و مضربهای آن استوار است.
معبد لاما (Yonghe Temple): این معبد که با نام "کاخ صلح و هماهنگی" نیز شناخته میشود، یکی از بزرگترین و مهمترین صومعههای بودیسم تبتی در خارج از تبت است. این بنا که در ابتدا اقامتگاه سلطنتی بود، در سال 1744 رسماً به یک صومعه تبدیل شد. معماری آن تلفیقی باشکوه از سبکهای چینی، تبتی، منچوری و مغولی است. برجستهترین گنجینه آن، مجسمه غولپیکر بودای مایتریا است که با 18 متر ارتفاع از یک تنه درخت صندل سفید تراشیده شده و در کتاب رکوردهای گینس ثبت شده است.
پارک بیهای (Beihai Park): این پارک یکی از کهنترین باغهای امپراتوری چین با قدمتی بیش از هزار سال است. طراحی آن از یک افسانه کهن دائوئیستی درباره سه کوه جادویی الهام گرفته شده است. بر فراز جزیره مرکزی پارک، «داگوبای سفید»، یک استوپای بودایی به سبک تبتی قرار دارد که در سال 1651 ساخته شد. از دیگر جاذبههای آن میتوان به دیوار نه اژدها که از کاشیهای لعابدار رنگارنگ ساخته شده و پنج آلاچیق اژدها اشاره کرد.
جاذبههای مدرن و فرهنگی: نبض تپنده پکن امروز
پکن تنها یک شهر تاریخی نیست، بلکه کلانشهری مدرن با جاذبههای فرهنگی و هنری منحصربهفرد است.
میدان تیانآنمن (Tiananmen Square): این میدان که یکی از بزرگترین میدانهای شهری جهان است، قلب سیاسی چین به شمار میرود و توسط بناهای مهمی مانند موزه ملی چین و تالار بزرگ خلق احاطه شده است.
هوتونگها (Hutongs): برای تجربه زندگی سنتی در دل پکن مدرن، باید به هوتونگها سر بزنید. هوتونگها کوچههای باریک و قدیمی هستند که قدمتشان به قرن سیزدهم بازمیگردد و به خانههای حیاطدار سنتی به نام "سیهیوان" (Siheyuan) منتهی میشوند.
- فرهنگ و معماری: طراحی سیهیوانها بازتابی از فلسفه کنفوسیوسی و اهمیت سلسلهمراتب خانوادگی است؛ خانه اصلی در شمال به بزرگ خانواده اختصاص داشت. حیاط مرکزی، فضای خصوصی برای تعاملات خانوادگی و ارتباط با طبیعت بود که ریشه در فلسفه تائوئیسم دارد. هوتونگها نیز فقط گذرگاه نبودند، بلکه مرکز زندگی اجتماعی و تعامل همسایگان به شمار میرفتند.
- چالشهای مدرنیته: با پیشرفت سریع پکن، بسیاری از هوتونگها برای ساختوسازهای مدرن تخریب شدند. با این حال، در سالهای اخیر تلاشهایی برای حفاظت از آنها صورت گرفته و برخی مانند "نانلوگو شیانگ" (Nanluoguxiang) به مناطق توریستی پرجنبوجوش با کافهها و گالریها تبدیل شدهاند که چالشی میان حفظ اصالت و تجاریسازی ایجاد کرده است.
منطقه هنری 798 (798 Art Zone): این منطقه که در گذشته مجموعهای از کارخانههای نظامی بوده، امروزه به قلب تپنده هنر معاصر چین تبدیل شده است. این منطقه با گالریهای هنری، استودیوهای طراحی و مجسمههای خلاقانه، نمادی از تحول فرهنگی پکن است.
پارک المپیک (Olympic Park): این پارک که برای بازیهای المپیک 2008 ساخته شد، میزبان دو شاهکار معماری مدرن است: ورزشگاه ملی پکن معروف به "آشیانه پرنده" و مرکز ملی ورزشهای آبی مشهور به "مکعب آب". آشیانه پرنده بزرگترین سازه فولادی جهان است و به یکی از نمادهای پکن جدید تبدیل شده است.
تجربیات غذایی: طعمهای فراموشنشدنی پکن
سفر به پکن بدون چشیدن طعم غذاهای معروف آن کامل نمیشود.
اردک پکنی (Peking Duck): فراتر از یک غذا، یک تجربه فرهنگیمشهورترین غذای پکن که شهرتی جهانی دارد، اردک پکنی است. این غذا که ریشهاش به دربار امپراتوری در سلسله مینگ بازمیگردد، امروزه به نماد آشپزی چین تبدیل شده است.
- پیشینه تاریخی: این غذا که در ابتدا "شائو یازی" نام داشت، در قرن 15 به عنوان غذای محبوب دربار رواج یافت. در قرن نوزدهم، با افتتاح رستورانهایی مانند "چوانجودو"، این غذای سلطنتی در دسترس عموم قرار گرفت.
- فرآیند آمادهسازی و آداب سرو: تهیه این غذا یک هنر دقیق است. از نژاد خاصی از اردک استفاده میشود که پس از ذبح، پوست آن با دمیدن هوا از گوشت جدا میشود. سپس اردک به شربت مالتوز آغشته شده، برای 24 ساعت خشک میشود و در کورههای مخصوص با چوب درختان میوه کباب میشود. اوج این تجربه، زمانی است که سرآشپز اردک را در مقابل چشمان مشتری به بیش از 100 برش نازک تقسیم میکند. این برشها به همراه پنکیکهای نازک، پیازچه و سس مخصوص لوبیا شیرین سرو میشود و هر فرد لقمه خود را میپیچد. در بسیاری از رستورانها، باقیمانده اردک برای تهیه یک سوپ خوشطعم استفاده میشود. این فرآیند دقیق و آداب خاص سرو، اردک پکنی را به یک رویداد فرهنگی تبدیل کرده است.
غذاهای خیابانی و بازارها: برای آشنایی با طعمهای واقعی و محلی، حتماً به بازارهای شبانه و خیابانهای غذا مانند وانگفوجینگ (Wangfujing) سر بزنید. در این خیابانها میتوانید انواع کبابها، دسرهای محلی و حتی حشرات سرخشده را امتحان کنید.
خرید و سرگرمی: از بازارهای سنتی تا مراکز خرید لوکس
پکن بهشتی برای علاقهمندان به خرید است.
- خیابان وانگفوجینگ (Wangfujing Street): یکی از معروفترین خیابانهای خرید پکن با ترکیبی از فروشگاههای بزرگ، مراکز خرید مدرن و رستورانها.
- بازار ابریشم (Silk Market): مکانی عالی برای خرید لباس، کیف و محصولات ابریشمی که چانهزنی در آن یک امر ضروری است.
- بازار مروارید (Pearl Market) و بازار پانجیایوان (Panjiayuan): بازار مروارید مرکز فروش جواهرات و بازار پانجیایوان بزرگترین بازار فروش عتیقهجات و صنایع دستی در چین است.
خلاصه
پکن، پایتخت چین، شهری با دو چهره است: چهرهای که ریشه در تاریخ باشکوه امپراتوری دارد و چهرهای که به آیندهای مدرن چشم دوخته است. این شهر با جاذبههای نمادینی همچون شهر ممنوعه که بهترین منظره آن از فراز پارک جینگشان قابل مشاهده است، دیوار بزرگ چین با بخشهای متنوعی چون بادالینگ (برای دسترسی آسان)، موتیانیو (برای مناظر سرسبز) و جینشانلینگ (برای ماجراجویی)، کاخ تابستانی، معبد بهشت و پارک بیهای، بازدیدکنندگان را به سفری عمیق در تاریخ و فرهنگ چین دعوت میکند. در کنار این شکوه باستانی، پکن مدرن با میدان تیانآنمن، معماری خیرهکننده پارک المپیک و فضای هنری منطقه 798، نبض زندگی امروزی را به نمایش میگذارد. گشتوگذار در هوتونگهای سنتی برای درک فلسفه زندگی چینی، چشیدن طعم لذیذ اردک پکنی طی یک مراسم فرهنگی و خرید در بازارهای پرجنبوجوش، تجربههایی هستند که سفر به این کلانشهر را تکمیل میکنند. پکن مقصدی است که هر گردشگری را مجذوب خود میکند و بازدید از آن در تور چین، فرصتی است که نباید از دست داد.